Làng Giao mùa xuân về
Cập nhật lúc: 01:28 30/01/2020

Cách trung tâm thị xã Hồng Lĩnh chừng 5 km, làng Giao xưa, xã Thuận Lộc ngày nay đã, đang thay da đổi thịt. Đi vào từng cung đường nông thôn mới rợp cờ đỏ sao vàng là cả một thế giới khác hẳn, sự văn minh, đẹp đẽ của cảnh sắc phố thị đã nảy nở trên từng gam màu xinh tươi của nhiều ngôi nhà khang trang, cửa hàng quán đông vui nhưng tôi vẫn có thể cảm nhận được sự thanh bình, yên ả và chân chất của một làng quê thuần khiết với những con người dễ mến, nhiệt tình và gần gũi. Mùa xuân mới đang nở rộ trong từng ánh mắt, nụ cười của người làng Giao.

Đường vào làng Giao Tác

Theo ghi chép của cụ Nguyễn Huy Chín – nguyên cán bộ xã Thuận Lộc và thị xã Hồng Lĩnh thì làng Giao Tác trước đây thường gọi là Nhà Dào, thuộc xã Nguyệt Ao, Tổng Lai Thạch, huyện La Sơn (năm Khải Định, lục niên 1922), sau đổi về huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, nay là HTX Đồng Tiến, xã Thuận Lộc, thị xã Hồng Lĩnh. Phía đông giáp núi Hồng Lĩnh, Tây giáp xã Thái Yên, Đức Thọ, nam giáp làng Phúc Hội và làng Trù, làng Hói (Hồng Nguyệt), Bắc giáp làng Phúc Lộc (Kẻ Rục nay là Hồng Phúc thuộc xã Thuận Lộc). Phải chăng vì thế mà trong câu ví của Phường cấy Nghi Xuân có đoạn:


” Tới nơi chợ Tổng là làng Vịnh Gia
Trước hồ Quan Thánh đi qua
Đây là Phú Lược, đó làng Nguyệt Ao”.

Khi xưa, xã Nguyệt Ao và xã Phúc Hải ở kề nhau trên một vùng ô trũng, chưa mưa đã lụt, chưa nắng đã hạn, thiên nhiên khắc nghiệt, mùa màng thất bát, đời sống nhân dân vô cùng nghèo khổ. Nghiên cứu gia phả các họ trong làng thì làng Giao Tác có từ đời vua Lê Lợi 1423. Đầu tiên làng ở xứ nương tây, sau làng phát triển lớn vào ở xứ Nhà Sẳng rồi lên đến Đại Hoàng tới chùa Cổ Lộng, Nhà Nếp. Địa đầu làng có đền Long Mạch, chùa Cổ Lộng, tiếp một dãy lũy, chủ yếu là cây lộc vừng (người dân Thuận Lộc gọi là cây mưng), cây cối um tùm, rậm rạp bao bọc phía sau làng, lũy chắn gió Lào, gió bấc, lũy tỏa bóng mát quanh năm. Con sông Lê (còn gọi là sông Thúy Giang) hiền hòa, uốn khúc mềm mại ôm lấy làng, nhìn từ xa khung cảnh làng trông như một vành bán nguyệt.


“Cảnh làng thật non nước hữu tình
Sau vành bán nguyệt, trước trửa đồng
Tháng ngày vui hưởng hoa xuân bốn mùa”

Nơi đây, thuyền bè nhộn nhịp từ Bến Thủy, qua Trung Lương vào Đò Cài, Nghèn xuống Đò Điệm, không chỉ ghi nhiều dấu ấn buồn vui của lịch sử, của cuộc sống mà còn chở nặng tình duyên lứa đôi. Vắt qua sông Thúy Giang có 3 bến đò: Phúc Lộc ; Giao Tác; đò Hói – những địa danh mà nay còn in đậm trong ký ức của người Thuận Lộc năm xưa. Ngày đó, vào những đêm trăng sáng, bến đò là nơi gái trai tụ hội, hát đối, tự tình. Người làng Giao nhiệt tình, hăng say, giúp đỡ nhau trong lao động và rồi yêu nhau, nên duyên chồng vợ trong tình cảm mặn nồng, thủy chung, son sắt:

“Non Hồng gặp bạn củi tranh
Thúy Giang bến nước nghĩa tình sắt son;
– Trước sau em vẫn yêu anh
Đói no đùm bọc, rách lành thủy chung”

Để rồi từ thế hệ này sang thế hệ khác, người làng Giao không chỉ mang trong mình trái tim ấm nồng tình làng nghĩa xóm, tình cảm gia đình mà còn sâu đậm truyền thống đấu tranh cách mạng hào hùng, góp phần xây dựng quê hương phồn thịnh. Đình Giao Tác là một nhân chứng lịch sử minh chứng cho truyền thống quý báu ấy. Không ai biết đình làng Giao Tác có từ bao giờ, theo lịch sử Đảng bộ xã Thuận Lộc và ký ức của các cụ cao niên trong làng thì Đình được làm lại từ đời vua Tự Đức thứ 28, vào năm 1878 thuộc loại cổ kính, chạm trỗ mỹ thuật công phu, làm trên 2 năm ” Tự Đức nhị thập bát niên chính nguyệt tạo tác” đến “Tự Đức nhị thập bát niên lục nguyệt thập ngụ nhật” hoàn thành. Do hai hiệp thợ tài làm, trong đó có tổ thợ đến từ làng Thái Yên. Đình có 3 gian, 4 vì bát vận xung quanh. Đình làng Giao Tác không chỉ là nơi thờ cúng còn là địa điểm tôi luyện tinh thần, tập hợp quần chúng hội họp đấu tranh cách mạng, đồng thời cũng là nơi bầu cử chính quyền cách mạng lâm thời. Do đình làng ở trung tâm, sát lũy, chủ yếu là cây mưng um tùm, rậm rạp, địa hình hoạt động bí mật rất thuận lợi, khi bị mật thám bắt bớ dễ thoát thân nên nơi đây được nhiều nghĩa quân và cán bộ Việt Minh chọn làm căn cứ hoạt động. Cuối năm 1885, một toán nghĩa quân Phan Đình Phùng do nghĩa sỹ Nguyễn Trọng Chinh người làng Giao Tác chỉ huy liên lạc từ Nghi Xuân – La Sơn đều ẩn náu ở đây. Nơi đây không chỉ chứng kiến nhiều cuộc diễn thuyết, hội họp, mittinh mà còn là cái nôi cách mạng từ khi Đảng ra đời. Người dân làng Giao tích cực đi đầu trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, tham gia nhiều cuộc mít tinh, biểu tình đưa yêu sách đòi giảm sưu thuế … Đình làng Giao Tác là nơi ra đời và sinh hoạt của Chi bộ Giao Xô Viết. Khi cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh bị thực dân Pháp dìm trong biển máu, thực dân Pháp và tau sai lập đồn đại điếm, phu đoàn, hội đồng hương biểu, tộc biểu, sục sạo bắt giam 72 cán bộ, đảng viên và những quần chúng hoạt động tích cực trong xã, dùng các hình thức trấn áp, đe dọa, dỡ nhà, tịch ký những gia đình có người là cán bộ chủ chốt tham gia phong trào cách mạng. Thời kỳ các năm 1942-1944, Việt Minh bí mật tập trung ở đình. Cách mạng tháng 8 thành công, đình là nơi bầu cử chính quyền xã Minh Tân cũ, chính quyền công tác tại đình đến năm 1949 mới dời đi chỗ khác. Năm 1960, Hợp tác xã nông nghiệp Đại Đồng, Giao Tác dỡ đình về Đại Hoàng làm hội quán. Năm 1973, một lần nữa ngôi đình được chuyển đến trụ sở UBND xã Thuận Lộc để làm nhà thờ Bác và nhà truyền thống. Năm  2012, thể theo nguyện vọng của nhân dân, Đảng bộ xã đã ra nghị quyết về việc trùng tu tôn tạo đình Giao Tác. Công trình có tổng kinh phí 3,7 tỷ đồng và đã được khởi công từ tháng 3 năm 2014, hoàn thiện 01 năm sau đó. Hiện, Đình được công nhận là di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh và là nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ Thuận Lộc cũng là điểm sinh hoạt văn hoá cho người dân nơi đây.

Đình làng Giao Tác

Ngày nay, phát huy truyền thống cách mạng, cùng với việc lãnh đạo Nhân dân trên địa bàn thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu nghị quyết đề ra trong nhiệm kỳ 2015 - 2020, thời gian qua, Đảng bộ xã Thuận Lộc, thị xã Hồng Lĩnh đã lãnh đạo, chỉ đạo tốt việc tổ chức đại hội chi bộ nhiệm kỳ 2020 - 2022 tại các chi bộ trên địa bàn gắn với việc học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Chỉ thị 35 của Bộ Chính trị, xây dựng hệ thống văn kiện, chuẩn bị nhân sự, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về mục đích, yêu cầu của Đại hội Đảng bộ các cấp, phát huy vị trí vai trò hạt nhân chính trị ở cơ sở trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Bắt tay vào xây dựng nông thôn mới bền vững và phát triển để giữ chuẩn các tiêu chí theo Quyết định số 05/2017/QĐ-UBND, ngày 07/02/2017 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh về việc ban hành Bộ tiêu chí xã đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2017-2020, thực hiện trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, xã gặp không ít khó khăn do các tiêu chí nông thôn mới bền vững và phát triển yêu cầu ngày càng cao, nguồn lực huy động từ nhân dân đã nhiều… song với những kinh nghiệm có được từ việc phát huy vai trò chi bộ cơ sở trong thực hiện phong trào xây dựng nông thôn mới những năm trước đây, là cơ sở để Ban Chấp hành Đảng bộ xã có niềm tin về những giải pháp để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đảng ủy đã phân công từng đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, Ban Chấp hành phụ trách địa bàn dân cư duy trì việc dự họp với chi bộ thôn, xóm hàng tháng để nắm tình hình, chỉ đạo và giám sát việc triển khai nghị quyết của các cấp ủy trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, trong tâm là xây dựng khu dân cư kiểu mẫu, vườn mẫu. Các chi bộ nắm chắc tình hình thực tiễn và các mục tiêu nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu của địa phương để lựa chọn vấn đề, nội dung đưa vào sinh hoạt chuyên đề thiết thực, xây dựng nghị quyết lãnh đạo phù hợp; phân công nhiệm vụ cụ thể cho các tổ chức hội, đoàn thể và đảng viên tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia thực hiện. Nhờ vậy, nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu của xã đạt được kết quả tích cực.

Tuyến đường trục chính Thôn Thuận Sơn được thảm nhựa ...

Điển hình như Chi bộ thôn Thuận Sơn đã lãnh đạo thành công nhiệm vụ xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu. Các chi bộ thôn Chùa và thôn Phúc Thuận đã và đang tiến gần hơn với đích đến khu dân cư kiểu mẫu. Việc xây dựng vườn mẫu cũng được các Chi bộ lãnh đạo, bám sát. Tính đến tháng 12/2019, toàn xã có 20 vườn mẫu được công nhận, trong đó có 10 vườn được đánh giá đảm bảo các tiêu chí và đã được thưởng theo cơ chế hỗ trợ của nghị quyết HĐND tỉnh và thị xã với tổng số tiền 80 triệu đồng. Chia sẽ về kết quả đạt được, đồng chí Nguyễn Đình Kháng – Bí thư chi bộ thôn Thuận Sơn cho biết: “Chi ủy chi bộ nghiêm túc triển khai, tổ chức thực hiện các Nghị quyết của Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, sự điều hành của Uỷ ban nhân dân, các nhiệm vụ do Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể xã triển khai.  Đánh giá kết quả trong nhiệm kỳ 2017-2020, cơ bản chi bộ hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, duy trì và nâng cao tiêu chí khu dân cư kiểu mẫu thôn Thuận Sơn, góp phần đồng hành cùng Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thuận Lộc giữ chuẩn nông thôn mới.”

Cũng như Chi bộ thôn Thuận Sơn, các chi bộ khác ở Đảng bộ xã Thuận Lộc cũng đã tập trung lãnh đạo thực hiện phong trào xây dựng nông thôn mới, hoàn thiện và nâng cao các tiêu chí và đạt được nhiều kết quả tích cực. Đến nay, qua đánh giá của Văn phòng điều phối nông thôn mới tỉnh và các sở, ban, ngành, xã Thuận Lộc xây dựng nông thôn mới đạt 20/20 tiêu chí; 97% gia đình văn hoá, 100% thôn được công nhận danh hiệu thôn văn hoá, trong đó gần 90% thôn đạt danh hiệu văn hoá 5 năm liên tục. Hệ thống điện, đường, trường, trạm được đầu tư đảm bảo quy chuẩn với tổng mức đầu tư gần 40 tỷ đồng từ nguồn ngân sách, nhân dân đóng góp và nguồn vốn xã hội hóa.

Nhiều vườn mẫu được quy hoạch với nhiều loại cây có giá trị ...

Về làng Giao những ngày này, ta luôn cảm nhận được cái hồn quê Giao Tác, Nguyệt Ao xưa vẫn còn vương vấn đậm nét trong từng hơi thở cuộc sống của xã nông thôn mới Thuận Lộc hôm nay. Đường làng có vẻ như đẹp hơn vì sắc đỏ của lũy lộc vừng và náo nức hơn bởi những câu hát sắc bùa. Làng mà phố. Phố trong làng. Cái mới, cái cũ cứ đan xen, hòa quyện. Về đây, gặp người làng, lòng tự hào về truyền thống quê hương luôn thường trực, ai cũng yêu thắm thiết cảnh sắc làng quê non nước hữu tình. Một mùa xuân mới lại về, xuân năm nay có lẽ sẽ là một mùa xuân đầy niềm vui và hy vọng đối với người dân làng Giao, đánh dấu một bước ngoặt lớn cho sự phát triển, sự chuyển mình của vùng nông thôn mới với 20/20 tiêu chí hoàn thiện, Đảng với dân sát cách kề vai xây dựng nông thôn mới nâng cao, bước tiếp lên phường như nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp đã đề ra./.

Bình Nguyên


    EmailPrintAa